پشت تلاش های چین برای میانجی گری توافق صلح ایران و عربستان سعودی

وو بینگ بینگ، مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه پکن، با The Wire درباره دیپلماسی چین در منطقه خاورمیانه صحبت کرد.

Devirupa Mitra 13 مارس 2023

عکس: Twitter/@SpokespersonCHN تبلیغات

پس از مدت ها، خاورمیانه یک توافقنامه "صلح" دارد. نه تنها بین دو شرکت کننده غافلگیرکننده - ایران و عربستان سعودی - است، بلکه میانجیگری موفق، ورود بزرگ چین به این منطقه مورد مناقشه را بشارت داده است.

روز جمعه 10 مارس، ایران و عربستان سعودی با وانگ یی، دیپلمات ارشد چین در پکن، توافقنامه سه جانبه ای را امضا کردند که در آن متعهد به برقراری مجدد روابطی که از سال 2016 شکسته شده بود. بر اساس بیانیه مشترک، دو کشور توافق کردند کهسفارتخانه های خود را در «حداکثر دو ماه» بازگشایی کنند.

در حالی که در محافل غربی پیرامون این توافق شگفتی قابل توجهی وجود دارد، یک کارشناس چینی توضیح داد که این بخشی از تلاش های دیپلماتیک "درازمدت" چین در منطقه و همچنین بخشی از ابتکار امنیت جهانی پکن است که یک نظم امنیتی جهانی جایگزین را پیشنهاد می کند.

وو بینگ بینگ، مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه پکن در مصاحبه ایمیلی با The Wire درباره دیپلماسی چین در منطقه خاورمیانه و توافق ایران و عربستان صحبت کرد. مصاحبه برای وضوح ویرایش شده است.

این توافق چقدر اهمیت دارد؟

چین سال گذشته ابتکار امنیت جهانی را راه اندازی کرد. بر اساس این ابتکار، چین نیز سندی در مورد تصور ما از امنیت جهانی منتشر کرد. در مورد خاورمیانه، ما چارچوب جدیدی از امنیت در منطقه را پیشنهاد کردیم. و این گفتگوی فراخلیج بین ایران و عربستان سعودی - نه تنها بین این کشورها بلکه بین ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس - بخشی از آن است. بنابراین این یک تلاش طولانی مدت است. چیز جدیدی نیست. این مبتنی بر درک چینی ها از امنیت جهانی است.

ما امنیت همه جانبه و همچنین امنیت تعاونی را ارتقا می دهیم. شما می توانید از طریق همکاری به جای رقابت به امنیت واقعی برسید.

آیا این اولین نتیجه ملموس دیپلماسی چین در خاورمیانه است؟

این یک دستاورد بزرگ است. ما همچنین برای فلسطینی ها و اسرائیلی ها جلساتی ترتیب داده ایم تا با یکدیگر گفتگو کنند. قبل از COVID-19، در پکن بود. بعد از آن آنلاین شد. ما همچنین بر تلاش های صلح در درگیری سوریه فشار آوردیم. بنابراین فکر می کنم این اولین دستاورد بزرگ است.

چرا توانسته اید در مورد این موضوع به توافق برسید ، در حالی که دو نفر دیگر-اسرائیل و فلسطین و سوریه-پیشرفت زیادی ندیده اند؟

به عنوان مثال ، برای مسئله سوریه ، احزاب بیشتری درگیر هستند. نه تنها دولت سوریه و شورشیان بلکه کشورهای همسایه و قدرتهای بزرگ نیز درگیر هستند. به همین ترتیب ، بسیاری از احزاب درگیر اختلاف اسرائیل و فلسطین هستند. حتی در بین مردم فلسطین ، جناح های مختلفی وجود دارد. بنابراین بسیار پیچیده تر استاما در این شماره ، فقط دو کشور در سراسر خلیج فارس - ایران و عربستان سعودی است. خیلی طرفها در این موضوعات دو جانبه شرکت نمی کنند. بنابراین مکان بهتری برای دستیابی به نتایج مثبت است.

نظر شما در مورد بیانیه ایالات متحده که از این توافق نامه استقبال می کند ، با گفتن این که شبیه نقشه راه مورد بحث در دورهای مختلف در عمان و عراق است ، آن را پایین آورده است؟

برای چین ، این همچنین نتیجه روابط متعادل ما با ایران و عربستان سعودی است. بنابراین کاملاً متفاوت از ایالات متحده است ، که روابط خود را با ایران کاهش داده و نمی تواند مذاکرات کامل با تهران داشته باشد. بنابراین در این رابطه ، چین در ارتقاء روند دستیابی به توافق نامه مزیت دارد.

ایالات متحده روابط دیپلماتیک با ایران ندارد. اما ریاض نیز در سالهای اخیر با واشنگتن رابطه ای آزمایش کرده است. آیا فکر می کنید امضای توافقنامه با بروکی چین سیگنال از سعودی ها به آمریکایی ها است؟

هرگونه تلاش برای یک روند صلح باید براساس خواسته های کشورهای محلی باشد.

اگر این چیزی باشد که تقاضای عربستان سعودی را در امنیت ، اقتصاد و مسائل منطقه ای برآورده کند و همچنین نیاز ایران را برآورده کند ، ما واقعاً می توانیم در این امر موفق شویم. این بدان معناست که ما باید به کشورهای منطقه ای احترام بگذاریم و خواسته های آنها را درک کنیم. بنابراین این یک رویکرد متفاوت است. این دیپلماسی چین محور نیست.

بنابراین آیا چین تسهیل کننده بهتری در خاورمیانه از ایالات متحده است؟

ما باید با هر دو کشور روابط برقرار کنیم. برخی از کشورها فقط با یک طرف روابط خوبی دارند. این مانع برخی از کشورها [در واسطه بودن] است.

آیا فکر می کنید این توافق نامه مجدداً قدرتهای بزرگ منطقه را نشان می دهد ، یا این بیش از حد بیش از حد است؟

برای خود منطقه و قدرتهای بزرگ در سطح جهان ، تثبیت این منطقه به نفع جامعه بین المللی است. حتماً دیده اید که بسیاری از کشورهای منطقه ای بسیار مثبت پاسخ می دهند ، از جمله ترکیه ، امارات و پاکستان.

خب قدم بعدی چیه؟دخالت چین در سایر موضوعات منطقه چه خواهد بود؟

ما باید به تلاش خود ادامه دهیم زیرا هنوز زمان و تلاش برای دستیابی به توافق نهایی بین ایران و عربستان سعودی برای بازگرداندن روابط دیپلماتیک کامل آنها خواهد بود. و حتی پس از آن ، گفتگوی ترانس گولف ادامه خواهد یافت زیرا آنها باید اختلافات بین آنها را کنترل کنند. بنابراین این فقط اولین قدم است.

علاقه اصلی چین به خاورمیانه چیست؟

ما با کشورهای منطقه ای علاقه مشترک داریم. اگر علاقه متقابل وجود نداشته باشد ، ما نمی توانیم به منافع خود برسیم. بخش انرژی فقط یکی از آنهاست. سپس ، من ساختمان Nfrastrasture و بخش های تأمین مالی و تولید وجود دارد. تجارت چین با کشورهای خاورمیانه بسیار مهم است. تمام این علایق باید بر اساس ثبات منطقه باشد.

این ثبات همچنین از کشورهای آسیای جنوبی ، آفریقایی و اوراسیا بهره مند خواهد شد زیرا شما همسایه این منطقه هستید.

پایه و اساس اساسی برای دستیابی به مزایا ، دستیابی به ثبات منطقه در ابتدا و کاهش تنش بین کشورها است.

اگر در غرب آسیا بی ثباتی وجود داشته باشد ، آیا مستقیماً روی چین تأثیر می گذارد؟

کاملاً واضح استاین بی ثباتی و تنش ها باعث کاهش اراده مردم برای سرمایه گذاری و تجارت در منطقه می شود. این فقط یک مانع روانی نیست بلکه یک واقعیت اساسی است که مردم را از تقویت روابط اقتصادی خود باز می دارد.

چگونه روابط مردم به مردم بین چین و خاورمیانه افزایش یافته است؟

پیش از Covid-19 ، گردشگران چینی به کشورهای خاورمیانه از جمله ایران و ترکیه سفر می کردند. کشورهایی مانند عربستان سعودی و قطر نیز بیشتر و بیشتر به مقصد گردشگران چینی تبدیل شده اند. این همچنین به طور فزاینده ای مکانی برای ترانزیت است ، زیرا شرکت های هواپیمایی خاورمیانه به مسافران چینی کمک می کنند تا از چین به سایر نقاط جهان مانند آفریقا و اروپا سفر کنند.

آیا چین در خاورمیانه فعال تر شده است زیرا ایالات متحده برجسته ترین بازیگر منطقه است؟آیا افزایش فعالیت دیپلماتیک چینی فضای دیگر بازیگران سنتی را محدود نمی کند؟

شما برای درک تلاش های چینی در منطقه نباید از این رویکرد استفاده کنید. رویکرد ما مبتنی بر خواسته های کشور محلی ، احترام متقابل و فواید متقابل است.

بنابراین اینگونه نیست که ما عامل ایالات متحده را در نظر می گیریم ، و سپس کاری انجام می دهیم. این مبتنی بر درک ما از جهان ، اصول دیپلماسی و رویکرد ماست.

آیا می توانیم ببینیم که چین در سایر درگیری ها به واسطه ای دست و پنجه نرم تر تبدیل می شود؟

من فکر می کنم ما ابتدا باید اصول و برداشت های خود را بر اساس درک خود به جهانیان ارائه دهیم - و سپس می توانیم برای یافتن راه حل ها صحبت کنیم. این روش برای مقابله با درگیری ها و مقابله با تنش های منطقه است. ما حدود ده روز پیش اسناد مفهومی در مورد بحران اوکراین صادر کردیم.

هند به دلیل داشتن دیپلماسی بزرگ و منابع نفتی خود به غرب آسیا علاقه مند است. همچنین با همه کشورهای منطقه روابط خوبی دارد. چگونه چین به نقش هند نگاه می کند؟

البته هند همسایه چین است و روابط سنتی با خاورمیانه دارد. دیاسپورا یکی است ، اما نفوذ فرهنگی و تجارت همیشه در آنجا بوده است. به دلیل موقعیت هند ، همیشه سابقه طولانی تعامل با منطقه خلیج فارس داشت. اما ما هنوز هم باید رویکرد هند را نسبت به درگیری های منطقه ببینیم. باید صدای و درک واضح تری وجود داشته باشد. به عنوان مثال ، اسناد روشن باید توسط طرف هندی در مورد این درگیری صادر شود ، به عنوان مثال ، بر سر ایران و عربستان سعودی. بنابراین ، ما منتظر دیدن هستیم.

اما اینگونه نیست که هندی ها به مسائل سیاسی منطقه ای نزدیک شوند. به عنوان مثال ، بر خلاف چینی ها ، ما یک فرستاده ویژه برای خاورمیانه نداریم.

بنابراین من فکر می کنم این کار دیگری است که هند باید انجام دهد اگر بخواهد عمیق تر در منطقه شرکت کند - نه فقط از نظر اقتصادی ، بلکه شاید از نظر سیاسی. بنابراین شما باید مکانیسم های بیشتری مانند این داشته باشید ، که می تواند به دستیابی به برخی موارد مشخص کمک کند.

بنابراین این یک روند گام به گام است. به همین دلیل ، می دانید ، مردم می خواهند سیاست هند را نسبت به منطقه خاورمیانه بفهمند.